top of page

Eppenhuizen

Groninger Ommelanden

Na drie succesvolle zomers 'De Heks van Almen' op verschillende locaties in Nederland te hebben gespeeld, reizen wij in 2023 verder waaronder naar Eppenhuizen in de Groninger Ommelanden.

We spelen de voorstelling in Eppenhuizen op

8, 9 en 10 september

alle voorstellingen zijn UITVERKOCHT

Als je op de RESERVELIJST wilt stuur dan een email.

Geef duidelijk aan: 1. welke dag 2. hoeveel personen en

3. je telefoonnummer. 

Aanvang vrijdag en zaterdag om 20 uur en op zondag om 15 uur.

De voorstelling duurt een uur en 40 minuten.

Er is geen pauze.

Locatie: De Boerenschuur, Kantsterweg 11, 9996VH, Eppenhuizen

 

Entree: €29,50 p.p. (+ €1,- voor het ticketsysteem)

Klik hier om naar de kaartverkoop te gaan.

In Eppenhuizen werken wij samen met Tino Stollenga, Margriet Les en Judith Meijer

'Een prachtige voorstelling die dwars door mijn ziel sneed!'

(bezoeker op Facebook)

'Wat een giga belevenis was jullie weergave van deze geschiedenis!'

(uit het gastenboek)

 

'Prachtig hoopvol einde!'

(bezoeker op Instagram)

Het verhaal van de Groninger Ommelanden

De heksenprocessen in de Groninger Ommelanden vonden in golven plaats, de belangrijkste twee waren in 1547 en 1552 en de laatste was in 1562. In totaal zijn er in die periode 32 vrouwen en 3 mannen van hekserij beschuldigd en terechtgesteld verspreid over de regio; de verbrandingen vonden plaats in Appingedam, Farmsum, Godlinze, Bierum, Midwolde, Pieterburen, Leens, Sebaldenburen, Uithuizen, Sauwert, Oldehoven, Oldambt en Zijen.

 

 

 

 

 

 

 

 

Wie zich in de verhalen van de Groninger Ommelanden verdiept, (zie het essay van P. Gerbenzon uit 1985) krijgt een opmerkelijk beeld te zien. Het lijkt erop alsof de processen daar kwamen overwaaien uit Westelijk Ostfriesland (Duitsland), aan de overkant van de Eems, waar verhalen van heksensabbaths rijkelijk de ronde deden. In het nuchtere Groningen ging het echter veel meer om het beschuldigen van de voornamen en de rijken, misschien uit haat en nijd. Er zijn talloze verhalen opgetekend over welgestelde beschuldigden die de beul betaalden om hun nek te breken zodat ze de verbranding niet mee hoefden te maken. Ook kochten enkele voorname vrouwen zich vrij of ze doken onder. Daarnaast werden vooral ‘tovenaars en tovenaarsen’ beschuldigd die anderen de toverkunsten bijbrachten zoals ‘het doodtoveren van vee en mensen en het vernietigen van graanoogsten’.
De rechters in de Ommelanden deinsden er, op een enkeling na, voor terug om hele groepen te veroordelen, zoals elders in Nederland gebeurde. Ook gold in Groningen de praktijk van het voetzetten: als een aanklager de aanklacht niet kon bewijzen, kreeg hij of zij zélf die straf opgelegd. Dit moedigde het aanklagen gelukkig minder aan. Toen er een te grote slachting onder de voorname Groningers leek plaats te gaan vinden, stak de zogenaamde Hoofdmannenkamer daar een stokje voor en toen de voornamen en welgestelden het ook nog eens op begonnen te nemen voor de middelmatigen en armoelijers stopten de processen helemaal.
Hierdoor hebben de Groningers, wellicht door hun volksaard, een behoorlijk steentje bijgedragen aan het uitbannen van de heksenvervolgingen, maar de Groninger Ommelanden staan desondanks met 35 verbrandingen in de top tien van Nederland. Reden voor TMA om in haar tournee voor eerherstel voor de onschuldig terechtgestelden Groningen wederom aan te doen en wel in de imposante monumentale boerenschuur van Tino Stollenga in Eppenhuizen, midden in de Ommelanden waar indertijd de heksenprocessen hebben plaatsgevonden. Deze locatie is historisch gezien perfect om in de voorstelling te kunnen verwijzen naar de gebeurtenissen die indertijd in de Ommelanden hebben plaatsgevonden.

Schermafbeelding 2023-08-23 om 13.34.43.png
image00016.jpeg
image00003.jpeg

De kap van de monumentale boerenschuur en De Groninger Ommelanden. foto's: Wilco Stollenga

De voorstelling vormt een levend monument van eerherstel voor de onschuldig veroordeelden.

Hieronder volgt de lijst van slachtoffers zoals wij die hebben kunnen vinden.*

Lysbeth, weduwe van Gerrit de Roeyen

Zeijen, 1526 (doodstraf)

 

Vrouw
Appingedam/Farmsum, 1547 (levend verbrand)
 
Vrouw
Appingedam/Farmsum, 1547 (levend verbrand)

Vrouw
Appingedam/Farmsum, 1547 (levend verbrand)

Vrouw
Appingedam/Farmsum, 1547 (levend verbrand)
 
Vrouw
Appingedam/Farmsum, 1547 (levend verbrand)

Vrouw
Appingedam/Farmsum, 1547 (levend verbrand)

Vrouw
Appingedam/Farmsum, 1547 (levend verbrand)

 

Aepke Mellens

Appingedam/Farmsum, 1547 (nek gebroken daarna verbrand)

Vrouw

Godlinze/Bierum, 1547 (levend verbrand)

Vrouw

Godlinze/Bierum, 1547 (levend verbrand)

Vrouw

Godlinze/Bierum, 1547 (levend verbrand)

 

Vrouw

Midwolde, 1547 (nek gebroken daarna verbrand)

Vrouw

Midwolde, 1547 (nek gebroken daarna verbrand)

Vrouw

Midwolde, 1547 (levend verbrand)

 

Bauwe Rummers (v)

Midwolde, 1547 (levend verbrand)

Vrouw

Pieterburen, 1547 (levend verbrand)

Vrouw

Pieterburen, 1547 (levend verbrand)

Vrouw

Pieterburen, 1547 (levend verbrand)

Vrouw

Pieterburen, 1547 (levend verbrand)

 

Hansken, snel metselaar

Leens, 1547 (levend verbrand)

 Vrouw

Sebaldeburen, 1550 (levend verbrand)

haar Dochter 

Sebaldeburen, 1550 (gehangen)

Katherina toe Mensema

Oldehove, 1552 (levend verbrand)

Jonge Vrouw

Oldambt, 1552 (levend verbrand)

Oude rijke vrouw

Oldambt, 1552 (nek gebroken daarna verbrand)

Bartolt Scroer

Ezinge, 1553 (levend verbrand)

Vrouw

Appingedam, 1557 (levend verbrand)

Vrouw

Appingedam, 1557 (levend verbrand)

 

Vrouw

Uithuizen/Sauwert, 1562 (levend verbrand)

Vrouw

Uithuizen/ Sauwert, 1562 (levend verbrand)

Vrouw

Uithuizen/Sauwert, 1562 (levend verbrand)

Vrouw

Uithuizen/Sauwert, 1562 (levend verbrand)

 

Vrouw

Uithuizen/Sauwert, 1562 (levend verbrand)

 

Vrouw, Walinne

Appingedam, 1587 (levend verbrand)

 

 

* Bron: Nederland Betoverd, Marijke Grijswit-Hofstra en Willem Frijhoff. In deze bron worden de namen van de slachtoffers niet genoemd. Het is ons tot op heden niet gelukt om meer namen te achterhalen. Mocht u meer informatie hebben, dan horen wij het graag. Stuur ons graag een mailtje.

heksen4.jpeg
Schermafbeelding 2023-08-30 om 13.55.04.png

Bezoek ook:

Tentoonstelling 'De heksen van de Ruiten Aa'

Vorig jaar hebben wij in Onstwedde op 300 meter van de Giezelbaarg de voorstelling 'De Heks van Almen' gespeeld als eerherstel voor de slachtoffers daar. Dit jaar is er voor deze mensen een tentoonstelling in het Klooster in Ter Apel.

Tussen 1587 en 1597 vonden drie heksenproces-reeksen in de streek Westerwolde plaats waarbij 23 mensen om het leven kwamen. Wat was de reden hiervoor, wie waren erbij betrokken en welke rol speelde het Klooster in Ter Apel?

Marjan Daanje en Melissa Steenhuis, studentes van de Master­opleiding Geschiedenis Vandaag aan de Rijks­universiteit Groningen, hebben voor het klooster in Ter Apel onderzoek gedaan naar de 16e eeuwse Westerwoldse heksen­processen en de rol van het Klooster daarin. Er is gekeken naar wie de slachtoffers waren, waarom zij werden veroordeeld, wie de verantwoordelijkheid hiervoor droeg en hoe deze processen zich voltrokken. De studenten hebben kunnen aantonen dat niet alleen de prior, maar ook de subprior van het klooster, aanwezig waren bij het verhoor van enkele beschuldigde vrouwen.

In de tentoon­stelling staan de veroordeelde vrouwen en mannen centraal en wordt aan hen een gezicht gegeven door middel van indruk­wekkende beelden die Ludmilla van der Spoel, beeldend kunstenaar uit Enschede, hiervoor heeft gemaakt.

Museum Klooster Ter Apel

Boslaan 3-5, Ter Apel   

0599 581370

website Klooster Ter Apel: expositie De heksen van de Ruiten Aa

15 april t/m 5 november 2023

De Wikster van het Wad

 

Drink een kopje koffie of thee bij rustpunt Wiksterstee van Pia van Dellen en maak een magische kaars, een Groningse kaars met een vleugje magie van het Wad.

 

Pia is een hedendaagse heks. Zij laat je een kaars van koolzaad was gieten in Waddenzand. Koolzaad is een van oorsprong Gronings product. Het Wad is Pia’s ‘tuin’, op 200 meter lopen van de Wiksterstee.

 

Zaterdag 9 en zondag 10 september

Koffie/thee, koek en kaars voor €7,50.

Hoogwatum 5, Bierum

06-365 509 14

https://www.wikstervanhetwad.nl/wikster-wad/

bottom of page